CIT estoński – wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Z dzisiejszego artykułu dowiesz się, jakie warunki trzeba spełnić, by rozliczać się w ten sposób, jakie zmiany zaszły w CIT estońskim w 2023 roku czy też czym jest ukryta dywidenda. Wskażemy też na pewne zagrożenia związane z tą formą opodatkowania. Dowiedz się, wszystkiego, warto wiedzieć na temat estońskiego CIT-u.

CIT estoński - na czym polega?

CIT estoński zakłada przede wszystkim to, że nie ma konieczności płacenia podatku do momentu, w którym nie wypłacimy zysków. W chwili, gdy do tego dojdzie, podatek płaci się tylko od części wypłacanej. Dedykowany jest spółkom i zaczął obowiązywać na terenie polski w 2021 roku, by 2 lata później przejść niewielkie zmiany. CIT estoński można nazwać również ryczałtem od dochodów spółek kapitałowych.

Wśród ważnych terminów, które należy zidentyfikować, żeby zrozumieć, na czym polega CIT estoński, wymienić należy:

·   dywidendę – czyli inaczej zyski lub aktywa wypłacane udziałowcom w zamian za wprowadzenie do spółki kapitału. Dywidenda nie musi być wypłacana w formie środków pieniężnych. Może stanowić właściwie dowolne aktywa, będące w posiadaniu spółki lub udziały i akcje.

·       ukrytą dywidendę – to wydatki ponoszone przez podmiot, których jednak nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów. Są to świadczenia inne niż dywidenda, które po nowelizacji ustawy również zostały opodatkowane. Wykonywane są na rzecz wspólników, udziałowców, akcjonariuszy i podmiotów powiązanych ze spółką.

·   reinwestycję – czyli czynność, prowadząca do ponownego inwestowania środków, które już znalazły się w spółce. Nie jest ona opodatkowana, ponieważ obowiązek ten zachodzi dopiero w momencie wypłaty świadczeń.

CIT estoński - dlaczego warto?

Wśród podstawowych zalet CIT-u estońskiego wymienić można to, że:

·   nie odprowadza się podatku do momentu, w którym cały zysk spółki pozostanie w niej lub będzie przez nią inwestowany dalej – znacznie ułatwia to rozwój przedsiębiorstwa i osiąganie przez nie satysfakcjonujących wyników finansowych,

·       wymaga minimalnej ilości dokumentów i nie zakłada prowadzenia rozbudowanej rachunkowości,

·   jest relatywnie prosty w rozliczaniu z pomocą biur podatkowych i z pewnością można nazwać go nowoczesną metodą opodatkowania.

CIT estoński – wady

Z CIT-u estońskiego nie mogą korzystać wszystkie spółki, jakie wyróżniamy w prawie polskim. Z takiego rodzaju opodatkowania nie skorzystają te spółki, których udziałowcami są inne spółki oraz spółki jawne. Oprócz tego niemożliwe jest korzystanie z ulg i udogodnień podatkowych, a spółka traci prawo do korzystania z estońskiego CIT-u w chwili, w której dane zawarte w jej księgach podatkowych nie pozwalają na określenie szczegółowego bilansu finansowego firmy. Jakiekolwiek pomyłki w księgach są tutaj zatem wyjątkowo niepożądane.

Urząd Skarbowy dość dokładnie kontroluje księgi, a nawet drobne błędy mogą przekreślić prawo spółki do korzystania z tego rodzaju opodatkowania. W sytuacji, gdy pomyłka leży po stronie biura rachunkowego, to ono bierze na siebie odpowiedzialność i korzysta z posiadanego ubezpieczenia. Jeżeli pomyłka będzie wynikała przykładowo z niedokładnego wyliczenia towaru na magazynie czy sprzedaży jednego towaru, gdy w dokumentach zapisano inny, ubezpieczenie biura jej nie pokryje.

Wśród podstawowych wymogów do tego, by móc rozliczać się CIT-em estońskim wymienia się konieczność posiadania 3 pracowników zatrudnionych na umowie o pracę lub cywilno-prawną z zastrzeżeniem zapewnienia im wynagrodzenia rzędu co najmniej trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Jeżeli w danej spółce taki stan rzeczy nie zachodzi naturalnie, będzie ona musiała dopełnić tego wymogu, aby korzystać z tej formy opodatkowania.

Co podlega opodatkowaniu?

W estońskim CIT opodatkowaniu podlegają:

·   wszystkie ukryte zyski - świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne oraz częściowo odpłatne świadczone na rzecz beneficjentów,

·       wysokość wydatków niezwiązanych z działalnością,

·       dochód z zysku przeznaczonego na pokrycie strat,

·       odsetki od udziału kapitałowego wypłacane wspólnikowi,

·       świadczenia wypłacone wspólnikowi, żeby zmniejszyć jego udział w spółce,

·       przeznaczony do wypłaty zysk netto spółki,

·   wszystko, co zostało wypłacone w przypadku połączenia oraz podziału poszczególnych podmiotów.

Za ukryte zyski uznaje się między innymi: kwoty pożyczek oraz odsetek, dodatkowych opłat i prowizji udzielonych przez spółkę udziałowcom czy akcjonariuszom; nadwyżki z transakcji; wynagrodzenia wypłacone w związku z wypłaceniem lub ograniczeniem wartości akcji; zysk przeznaczony na zwiększenie kapitału zakładowego spółki.

CIT estoński - samochody osobowe

Opodatkowaniu w pełnej wysokości nie podlegają samochody, które wykorzystywane są tylko w celach działalności spółki lub w 50% jeżeli samochody są wykorzystywane częściowo na cele gospodarcze. Znaczy to tyle, że samochody osobowe mogą być użytkowane w sposób bardzo opłacalny, jeżeli są wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności. Jeśli jednak wspólnik (albo osoba pośrednio lub bezpośrednio powiązana ze spółką) korzysta z samochodu po godzinach pracy, auto należy opodatkować w 50%.

Przepis dotyczący samochodów początkowo był niejasny, a zgody co do niego nie było nawet pomiędzy organami podatkowymi i orzecznictwem sądowym. Szczególne kontrowersje budziło to, że wykorzystanie mieszane czasami mogło zostać uznane za ukryty zysk, natomiast innym razem za wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą. Aktualnie dzięki zmianom, które weszły w życie od początku 2023 roku wiadomo, że koszty związane z użytkowaniem mieszanym samochodu są opodatkowane w 50%, natomiast w pozostałych 50% należy uznać je za koszt niezwiązany z prowadzeniem działalności spółki.

CIT estoński - ukryta dywidenda

Po uszczelnieniu systemu podatkowego trzeba zapłacić podatek również od tzw. ukrytej dywidendy. Dokładniej są to wszystkie świadczenia nie tylko pieniężne, ale również niepieniężne, odpłatne i nieodpłatne, które świadczy się akcjonariuszowi, wspólnikowi lub udziałowcowi, który jest pośrednio lub bezpośrednio powiązany ze spółką. W granicach tej definicji mieszczą się zatem nie tylko dość oczywiste zyski, ale również przykładowo darowizny.

Ile wynosi CIT estoński?

Ile wynosi podatek? 10% dla wszystkich spółek, które dopiero rozpoczynają swoje funkcjonowanie oraz dla tych, które otrzymały status „małego podatnika”. Takim terminem nazywamy wszystkie te spółki, których wartość sprzedaży nie przekroczyła 1 200 000 euro. Trzeba jednak wiedzieć, że wartość ta jest liczona wraz z podatkiem i regularnie ulega zmianom. Podana liczba dotyczy okresu od 1 lipca 2023 roku do kolejnej zmiany.

Dla wszystkich innych rodzajów spółek, niż mali podatnicy oraz świeżo założone spółki stawka CIT wynosi 20%. Podatek płaci nie tylko spółka, ale również jej wspólnik. Ten będzie musiał uiścić 19% PIT. Będzie mógł jednak pomniejszyć tę wartość o:

·   70% w sytuacji, gdy spółka nie należy do grona małych podatników, ani świeżo założonych działalności, a jest to podatek należny od spółki,

·   90% - podatku należnego od spółki, która posiada status małego podatnika lub została niedawno utworzona.

Rozliczenie – terminy

Żeby rozliczać się w omawiany sposób, należy złożyć deklarację CIT-8E do końca trzeciego miesiąca następnego roku podatkowego. Trzeba tutaj zaznaczyć, że rok podatkowy w przypadku CIT-u estońskiego równa się rokowi obrotowemu. Co to znaczy w praktyce? Rok obrotowy to dokładniej okres trwający 12 kolejnych miesięcy i traktowany jako okres rozliczeniowy.

O tym, kiedy dokładnie zaczyna się i kończy rok obrotowy, stanowi umowa lub statut wybranej spółki. Deklarację można przesyłać elektronicznie, a na stronach internetowych organów państwowych zawsze znajdziemy aktualne terminy, do których można ją złożyć. W 2023 roku termin ten przypadał na 30 czerwca. Płatność podatku jest niezależna od składania deklaracji, która ma charakter wyłącznie informacyjny dla Urzędu Skarbowego. Podatek należy zapłacić najczęściej do:

·   20 dnia siódmego miesiąca roku podatkowego,

·       miesiąca, który przychodzi po miesiącu, gdy dokonano wypłaty środków ze spółki,

·       trzeciego miesiąca kolejnego roku podatkowego, w którym należy zarachować przychody,

·   do 20 dnia kolejnego miesiąca, w którym dokonano wypłaty, przekształcenia wkładu, wniesienia nowego wkładu niepieniężnego lub wykonano świadczenie na rzecz beneficjenta spółki.

CIT estoński  - warunki

CIT estoński jest formą opodatkowania dedykowaną:

·   spółkom akcyjnym i prostym spółkom akcyjnym,

·       spółkom komandytowym,

·       spółkom komandytowo-akcyjnym,

·   spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością.

Muszą one jednak spełnić określone przepisami warunki. Minimalne nakłady inwestycyjne w spółce, która rozlicza się CIT-em estońskim, muszą wynosić 15% (ale nie mniej niż 20 tysięcy złotych) w ciągu dwóch lat lub 33% (ale nie mniej niż 50 tysięcy złotych) w ciągu czterech lat.

Oprócz tego przychody spółki między innymi z leasingów, wierzytelności, odsetek, poręczeń czy transakcji z innymi podmiotami nie mogą przekraczać połowy jej wszystkich przychodów. Każda spółka rozliczająca się CIT estońskim musi zatrudniać odpowiednią ilość pracowników, który muszą zarabiać adekwatnie do wymagań ustawodawcy. 

Spółki te nie sporządzają sprawozdań finansowych i muszą zgłosić chęć o wyborze tej formy opodatkowania do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym chcą być opodatkowane CIT-em estońskim. Spółki te nie mogą posiadać udziałów w kapitałach innych spółek, uczestniczyć w funduszach inwestycyjnych, a jej udziałowcami, wspólnikami i akcjonariuszami muszą być wyłącznie osoby fizyczne.

Kto może z niego skorzystać?

Z CIT-u estońskiego w 2023 mogą korzystać wszystkie spółki, które:

·   mogą poświadczyć pewne nakłady inwestycyjne,

·       mają niższe przychody pasywne, niż te, które pochodzą z działalności operacyjnej,

·       nie posiadają udziałów w innych spółkach,

·       składają się z minimum trzech pracowników oraz udziałowców, którzy nie wliczają się we wspomnianą liczbę,

·   nie mają większych przychodów, niż określonych w progu.

Przekształcenie/reorganizacja a CIT estoński

Przekształcenie lub reorganizacja działalności w taki sposób, by mogła ona zostać opodatkowana CIT-em estońskim teoretycznie nie daje możliwości uzyskania statusu małego podatnika, który odprowadza niższe podatki. Pod pewnymi warunkami można jednak zaliczyć przeorganizowane spółki do tej grupy, a wówczas można zyskać nie tylko niższe składki, ale również uchylić się przez pierwsze trzy lata od warunku stanowiącego o obowiązku zatrudniania trzech pracowników.

CIT estoński 2023 - zmiany od 1.01.2023

Zmiany, które wprowadzono do CIT-u estońskiego w 2023 roku to między innymi:

·   wydłużenie niektórych terminów zapłaty podatku,

·       uściślenie terminów związanych z uprawnionymi do korzystania z ryczałtu od dochodów spółek,

·       skategoryzowanie 50% wydatków związanych z korzystaniem z aut osobowych w celach mieszanych jako tych, które są „niezwiązane z działalnością gospodarczą”; drugie 50% jest opodatkowane,

·       złagodzenie warunku dotyczącego odstąpienia od korekty wstępnej,

·   uściślenie niejasności związanych z rozliczaniem się CIT-em estońskim np. dopuszczenie możliwości zatrudniania osób zwolnionych z podatku dochodowego czy ZUS z zastrzeżeniem, że przynajmniej od jednej osoby trzeba odprowadzać ZUS i zaliczkę na PIT.

Jak przejść na CIT estoński?

Żeby przejść na CIT estoński, konieczne jest zawiadomienie właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego o zmianie rodzaju opodatkowania. Trzeba to zrobić maksymalnie do stycznia roku podatkowego, w którym chce się korzystać z tej firmy podatku. Można zrobić to także w trakcie roku podatkowego, jednak żeby było to możliwe, należy:

·   zamknąć kwestie związane z CIT-em klasycznym,

·       rozliczyć się, zamknąć księgi oraz złożyć potrzebne sprawozdania,

·   dostosować warunki w firmie do warunków wymaganych przez ustawodawcę do rozliczania się CIT-em estońskim.

Czy zatem CIT estoński w połowie roku jest możliwy? Tak, pod warunkiem spełnienia odpowiednich obwarowań prawnych. Zawiadomienie naczelnika o przejściu na CIT estoński musi zostać złożone do momentu zakończenia pierwszego miesiąca niepełnego roku podatkowego. Trzeba też złożyć śródroczne zeznanie finansowe. Najlepiej poprosić w tym zakresie o pomoc biuro rachunkowe.