Inflacja w Polsce 2025
Inflacja trwale związana się z gospodarką, a jej poziom wpływa na bezpośrednio na poziom jej wzrostu. Ile wynosi? Jak wpływa na rozwój przedsiębiorstw i finansów osobistych klientów?
Wartość inflacji w Polsce 2025
Inflacja w Polsce w latach 2020–2024 charakteryzowała się znacznymi wahaniami, od umiarkowanych wzrostów po rekordowe poziomy. Poniżej przedstawiam roczne wskaźniki inflacji dla tego okresu:
Średnioroczna stopa inflacji 2020-2024
- 2020- 3,4%
- 2021- 5,1%
- 2022- 14,4%
- 2023- 11,4%
- 2024- 3,6%
W 2024 roku Polska doświadczyła znaczącego spadku inflacji w porównaniu z rokiem poprzednim. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), inflacja średnioroczna wyniosła 3,6% w 2024 roku, podczas gdy w 2023 roku była na poziomie 11,4%.
Wskaźnik inflacji 2024 miesiąc po miesiącu
- Styczeń- 3,7%
- Luty- 2,8%
- Marzec- 2,0%
- Kwiecień- 2,4%
- Maj- 2,5%
- Czerwiec- 2,6%
- Lipiec- 4,2%
- Sierpień- 4,3%
- Wrzesień- 4,9%
- Październik- 5,0%
- Listopad- 4,7%
- Grudzień: 4,7%
Prognozy inflacji na 2025 rok sugerują, że średnioroczna inflacja w Polsce wyniesie około 4,3%, według Narodowego Banku Polskiego (NBP). W zależności od polityki dotyczącej cen energii, inflacja może osiągnąć nawet 5,6%, jeśli zamrożenie cen energii nie zostanie przedłużone. Według analityków ING, inflacja w pierwszej połowie 2025 roku może wynosić około 5–6% rok do roku, z możliwością spadku do 3,5% pod koniec roku. Rząd planuje jednak przedłużyć zamrożenie cen energii na pierwsze dziewięć miesięcy 2025 roku, co może przyczynić się do ograniczenia presji inflacyjnej.
Inflacja to proces trwałego wzrostu ogólnego poziomu cen dóbr i usług w gospodarce w określonym czasie, co prowadzi do spadku siły nabywczej pieniądza. Może być wywołana przez:
- Inflację popytową – gdy popyt przewyższa podaż.
- Inflację kosztową – wzrost kosztów produkcji prowadzi do wzrostu cen.
- Inflację monetarną – nadmiar pieniądza w obiegu.
Wpływ inflacji na gospodarkę
Inflacja trwale związana się z gospodarką, a jej poziom wpływa na bezpośrednio na poziom jej wzrostu. Niska i stabilna inflacja na poziomie około 3% sprzyja wzrostowi inflacji, zachęca do konsumpcji i inwestycji, aby ochronić zgromadzony kapitał przed utratą wartości pieniądza. Wysoki poziom inflacji negatywnie wpływa na rozwój gospodarczy, zmniejszając siłę nabywczą konsumentów. Stały wzrost inflacji może prowadzić do destabilizacji gospodarki, w skrajnych przypadkach kiedy w skali roku poziom inflacji wzrósł o kilkanaście procent (zjawisko galopującej inflacji) może doprowadzić do dość dużej recesji rynku. Wzrost inflacji ma przełożenie na gospodarkę, w tym bezpośrednio wpływa na sektor finansowy. To od niego zależy m.in. poziom stóp procentowych, jeden ze składowych rat finansowych kredytu czy leasingu. Im stabilniejszy poziom inflacji, tym mniejsze problemy związane z planowaniem budżetu zarówno publicznym, jak i prywatnym w tym również firmowym.
Wpływ inflacji na finanse
Inflacja jako zjawisko ekonomiczne łączy się nierozerwalnie z rynkiem finansowym, oddziałuje zarówno na finanse ogólne, jak i prywatne. Wysoka inflacja zmniejsza realną wartość oszczędności, zwłaszcza jeśli oprocentowanie jest niższe niż aktualna wysokość inflacji. W takiej sytuacji, w której wartość pieniądza spada, wiele osób decyduje się na inwestycje w aktywa materialne, takie jak nieruchomości lub złoto, które zyskują na wartości wraz z rosnącą inflacją i są bardziej odporne w sytuacji, w której inflacja spada (tzn. wartość materialnych aktywów utrzymuje się na wysokim poziomie nawet w sytuacji, w której inflacja opada i stabilizuje się).
Jak wspomniałam wyżej, poziom inflacji przekłada się na wysokość stóp procentowych, od których bezpośrednio zależy oprocentowanie raty kredytów i pożyczek. A także same koszty związane z obsługą zadłużenia. Zaciągając zobowiązanie finansowe w banku lub placówce pozabankowej (np. kredyt, leasing lub pożyczkę) ze zmiennym oprocentowaniem musimy liczyć się z tym, że w przypadku zmiany wartości stóp procentowych rata naszego zobowiązania będzie różna. Może być niższa niż w chwili zaciągania zobowiązania, ale również jak pokazał czas pandemii, może ona wzrosnąć o kilka procent, co przy wysokiej wartości finansowania przekładało się na znaczne wzrost miesięcznej raty.
W czasie pandemii wielu klientów decydowało się na wybór finansowania ze stałą ratą. Stała rata kredytu lub leasingu jest obliczana z uwzględnieniem stałego średniego oprocentowania. Dzięki temu rata finansowa jest stała bez względu na zmieniające się warunki ekonomiczne. Ma to oczywiście swoje dobre strony - dzięki stałemu oprocentowaniu klient ma pewność niezmiennej raty odpornej na zmieniające się warunki ekonomiczne i np. nagły wzrost inflacji.
Wpływ inflacji na prowadzenie działalności
Poziom inflacji ma wpływ na ceny towarów i usług, co za tym idzie, jej wzrost będzie przekładał się również na ceny surowców, energii czy wynagrodzenia, zwiększając koszty operacyjne. Aby móc zapewnić pełną płynność finansową wiele firm decyduje się na wzrost cen oferowanych usług, co może obniżyć ich konkurencyjność. Firmy, które nie decydują się na wzrost cen oferowanych towarów i usług często kompensują wzrost inflacji obniżeniem marży, co pozwala z jednej strony na zachowanie większego obrotu i wzrost konkurencyjności, jednak ogranicza poziom zarobków. Każda firma, aby móc się swobodnie rozwijać podejmuje inwestycje, a zmieniający się poziom inflacji może wpłynąć na poziom decyzyjności, odraczając inwestycje w czasie i w ten sposób wpływając na spadek popytu. Według opinii ekspertów to małe i średnie przedsiębiorstwa są najbardziej podatne na negatywny wpływ inflacji, ale to również najliczniejszy i najsilniej rozwijający się sektor polskiej gospodarki.
Inflacja a usługi finansowe
Pisząc o usługach finansowych mam na myśli głównie formy finansowania zewnętrznego takie jak leasing, kredyt czy pożyczkę.
Jak już wspomniałam, poziom inflacji przekłada się na wartość stóp procentowych, które stanowią część oprocentowania raty zaciągniętego zobowiązania finansowego. W przypadku leasingu wysoka inflacja zwiększa koszty leasingu właśnie z uwagi na rosnące stopy procentowe, chyba że klient przy zawarciu umowy zdecydował się na leasing ze stałą ratą. Wzrost stóp procentowych to oczywiście nie wszystko. Firmy udzielające finansowania mogą podnieść ceny z uwagi m.in. na rosnące koszty utrzymania. Wybór leasingu może okazać się korzystny w sytuacji, w której wartość zakupu np. samochodu znacznie wzrasta z uwagi na brak konieczności inwestycji całego kapitału i odroczenie spłaty zobowiązania w czasie.
W przypadku kredytów, zarówno celowych, jak i gotówkowych wybór kredytu ze zmiennym oprocentowaniem staje się droższe, co może wpłynąć na obciążenie kredytobiorców. Sam wzrost stóp procentowych ma znaczny wpływ na zmniejszenie zdolności kredytowej klientów. Również wiele banków w sytuacji dynamicznych zmian na rynku zaostrza kryteria udzielanych kredytów, w celu ograniczenia ryzyka. Nie inaczej jest w sytuacji, w której klient zainteresowany jest wynajmem długoterminowym. Auto abonament z definicji udzielany jest na poczet pokrycia usługi jak jest możliwość użytkowania pojazdu, a nie jego finalny zakup. Wzrost inflacji zwiększa koszty wynajmu z uwagi na wzrost wycen zakupów, ale także samo ich utrzymanie. Finalnie, najem podobnie zresztą jak leasing, pozwala na sfinansowanie zakupu nowego samochodu bez konieczności inwestycji środków jednorazowo.
Inflacja a dobre praktyki
Klienci, którzy chcą uchronić się przed negatywnymi skutkami inflacji przy podjęciu decyzji o zakupie samochodu mogą skorzystać usługi wynajmu, zamiast inwestować całość kapitału od razu. Dobrą praktyką po stronie kupującego jest inwestowanie kapitału w aktywa, które wraz z rosnącą inflacją zyskują na wartości - aktywa materialne takie jak nieruchomości czy złoto.
W przypadku przedsiębiorców również bardziej opłacalnym rozwiązaniem przy zakupie samochodu jest wykorzystanie leasingu operacyjnego i przejście na elastyczne modele finansowania. Również dobrym krokiem będzie wdrożenie narzędzi do analizy kosztów oraz wdrożenie procedur pozwalających na ich optymalizację.
W przypadku sektorów finansowych dobrą praktyką jest oferowanie produktów finansowych z mechanizmem indeksacji do inflacji, co pozwala na stałe dopasowanie poziomów oferowanych usług do aktualnej sytuacji ekonomicznej, a w przypadku działań konkurencyjnych na budowanie pozytywnego wizerunku poprzez pełne wsparcie i doradztwo finansowe oraz edukowanie klientów z zakresu finansów osobistych.