Dług alimentacyjny i utrata prawa jazdy

Zgodnie z aktualnymi danymi w Polsce ponad 290 000 osób wpisanych jest do Krajowego Rejestru Długów z powodu zaległości alimentacyjnych. 94% z nich stanowią mężczyźni, a łączna kwota zadłużenia opiewa na wartość 15,4 miliarda złotych. Choć większość tych osób zdaje sobie sprawę z możliwych konsekwencji niepłacenia zobowiązania alimentacyjnego, nie każdy wie, że środkiem w egzekwowaniu tego długu może być utrata prawa jazdy. Kogo może dotyczyć taka sytuacja i na czym polega procedura utrata prawa jazdy w wyniku długu alimentacyjnego? Jak można odzyskać dokument? Sprawdź, co warto wiedzieć na ten temat.

Co to jest dług alimentacyjny?

Długiem alimentacyjnym nazywana jest zaległość w spłacie orzeczonych zobowiązań alimentacyjnych. To zazwyczaj środki finansowe na wychowanie dziecka czy też utrzymanie danej osoby. Zasady proceduralne związane z alimentami określone są w art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Każde alimenty muszą być spłacane zgodnie z ustalonym wcześniej harmonogramem. Jeżeli osoba, na którą nałożony jest taki obowiązek, spóźnia się, zostaje dłużnikiem alimentacyjnym i wpisywana jest do Krajowego Rejestru Długów. Taki zapis niesie ze sobą szereg konsekwencji związanych m.in. z problemem uzyskania zdolności kredytowej.

Aby zmobilizować płatnika alimentów do regulowania należności, stosowane są różnego rodzaju działania, w tym egzekucje komornicze. Jednym z takich środków jest także odebranie prawa jazdy. Często stanowi to również działanie o charakterze prewencyjnym.

Zatrzymanie prawa jazdy za alimenty – kiedy jest stosowane?

Wdrożenie procedury związanej z zabraniem prawa jazdy w związku z zadłużeniem alimentacyjnym jest możliwe na podstawie ustawy z dn. 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z zawartymi zapisami, takie działanie można przeprowadzić w stosunku do osoby, która:

• przez okres minimum pół roku płaciła mniej niż 50% ustalonej kwoty zobowiązania alimentacyjnego,
• odmawia złożenia oświadczenia majątkowego,
• nie zgadza się lub unika przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego,
• nie chce podjąć zatrudnienia lub odmawia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy,
• odmawia wykonywania prac społecznych, zatrudnienia, które zostało zaproponowane, udziału w stażach i praktykach, szkoleniach czy przygotowaniu zawodowym przeznaczonym dla osób dorosłych.

Warto wiedzieć, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 2014 roku zapisy zawarte w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w tym zabraniu prawa jazdy dłużnikom są zgodne z konstytucją. Odebranie prawa jazdy za dług alimentacyjny stosowane jest w przypadku, gdy dłużnik nie wykazuje chęci podjęcia zatrudnienia oraz współpracy z organami i instytucjami gminnymi w zakresie poprawy swojej kondycji finansowej i tym samym uregulowania należności.

Dług alimentacyjny i utrata prawa jazdy – jak przebiega procedura?

Aby możliwe było odebranie prawa jazdy za dług alimentacyjny, zobowiązanie to musi wynikać z orzeczenia sądu. Żeby zostało wszczęte również jakiekolwiek postępowanie względem wyegzekwowania należnych środków alimentacyjnych, uprawniony do alimentów musi złożyć stosowne wniosek o podjęcie takich działań. Jeżeli nie zostanie on sformułowany w ciągu 6 lat niepłacenia alimentów roszczenie, jak i samo zobowiązanie finansowe ulega przedawnieniu.

Wniosek o zabranie prawa jazdy w wyniku długo alimentacyjnego składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zamieszkania dłużnika. Taki dokument musi zawierać nie tylko samo zgłoszenie prośby, ale również zaświadczenie komornika o bezskutecznym postępowaniu komorniczym. Brak takiego zaświadczenia skutkować będzie znacznym wydłużeniem całej procedury i trudniejszym wyegzekwowaniem środków. Dalsze postępowanie mające na celu zabranie prawo jazdy dłużnikowi rozpoczyna się w momencie, kiedy osoba uprawniona do alimentów uzyska świadczenie należne jej z funduszu alimentacyjnego.

Kolejnym krokiem w całym postępowaniu jest przeprowadzenie wywiadu zleconego przez właściwy organ, do którego skierowany został wniosek. Ma to na celu ustalenie sytuacji rodzinnej zawodowej, a przede wszystkim dochodowej dłużnika. Odbierane jest wówczas oświadczenie majątkowe, które dłużnik musi złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jeśli zadłużenie wynika z okresu dłuższego niż 6 miesięcy, stosowne dane o zadłużeniu przesyłane są do biura informacji gospodarczej.

Po dokonaniu wcześniejszych działań dłużnik alimentacyjny ma 30 dni na zarejestrowanie się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Brak współpracy dłużnika z właściwymi organami uznawany jest za uchylanie się od zobowiązań alimentacyjnych. Jeżeli odwołanie od takiego uznania zostanie odrzucone lub dłużnik w ogóle go nie złoży, zostaje skierowany do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika. Nie oznacza to jednak odebrania uprawnień na stałe.

Jak odzyskać prawo jazdy zabrane za dług alimentacyjny?

Aby odzyskać prawo jazdy, należy złożyć wniosek do organu właściwego dla miejsca zamieszkania osoby będącej dłużnikiem alimentacyjnym. Uchylenie decyzji starosty w tej sprawie możliwe jest po wcześniejszym dopełnieniu wszelkich formalności związanych z zarejestrowaniem się w Powiatowym Urzędzie Pracy, złożeniem oświadczenia majątkowego, a także udzieleniem wywiadu alimentacyjnego.

Ponadto dłużnik przez kolejne pół roku musi płacić alimenty w kwocie wynoszącej co najmniej 50% zobowiązania ustanowionego przez sąd. Nie są to jednak środki, które można zaliczyć na poczet już występującego zadłużenia.